Auteur: admin

Gevoel van donkere zwaarte (duistere leegte)

Het gevoel van donkere zware leegte komt weer opzetten. Ik wilde dit onderzoeken, ondergaan, zonder er ‘in te vallen’ of erin te blijven.

Sinds een tijdje weet ik dat ik meer bereik door beeldend bezig te zijn en zo ‘woorden’ aan mijn gevoel te geven.

Ik heb mijzelf de opdracht te gegeven de zwaarte te voelen.  Intuïtief heb ik papier gepakt. Hierbij kwam ik uit bij een papier met structuur (van dat olifanten poep papier).

Daarna heb ik een grafiet stick gepakt (4B) en heb ik de timer gezet op 12 minuten.

De tekening had niet de intentie om mooi te zijn. Die controle moest ik los laten.

In eerste instantie begon ik met een soort windmolen te tekenen. Dat voelde wel wat veilig.  Het gaf me structuur en ordening.

Vervolgens kwamen dikke strepen op het papier, alsof ik dingen ‘blokte’. Deze strepen gingen over in krassen, waardoor het papier ook scheurde. Hier voelde ik even paniek. Ik was de controle aan het verliezen. Maar gelijk ontstond het gevoel bij mij dat dit ook licht door zou laten en dat vond ik een mooie gedachte. Het was een soort van doorgang.

De krassen op het papier werden intens, ik voelde woede, verdriet, onmacht. Ook gingen de krassen over de tafel. Mijn lichamelijke sensaties waren dat ik als het ware leegliep.

Ook bedacht ik dat de achterkant nog helemaal blanco was.

Na mijn 12 minuten heb ik gereflecteerd. Wat “zei” de tekening mij.

Eigenlijk best veel, in eerste instantie, structuur, ordening, controle verlies, tastbare zwaarte, rauwheid, licht, ruimte.

Daarna heb ik het papier omgedraaid en mijzelf de vraag gesteld:

“Wat gebeurd er door de zwaarte heen; wat vertelt deze kant mij; wat voel ik, wat kan ik.”

Vrij snel dacht ik alleen maar: Plakken die handel. Ik laat de scheuren zitten, en er zitten vlekken op, maar dat voelt allemaal oké.

Dat heb ik gedaan. Ik heb met dikke tape de tekening aan de ‘lichte’ kant aan elkaar geplakt. Het voelde een beetje als bescherming.

Hier heb ik als het ware de controle terug gepakt. Daar waar eerste scheuren zaten, werd dit nu hersteld en beschermd, maar zonder het weg te maken. Ik ontken het als het ware niet. Kwetsbaar maar toch ook zichtbaar.

Daarna wilde ik mijzelf verder uitdagen. Wat was de reden van het plakken.

Was dit zorg (ik wil alles bij elkaar houden) of was dit de controle terugpakken.

Niet alles hoeft herstelt of gefikst te worden. Schade kan bestaan zonder het te repareren;

In eerste instantie had ik de neiging om het formulier recht dubbel te vouwen, zodat de zware, donkere kant ook onbeschermd zichtbaar zou zijn aan de lichte kant. Maar uiteindelijk koos ik ervoor  om hoeken om te keren, een knip in het papier te geven, deze ook om te draaien, dat de zwaarte en de lichtheid samen willekeurig naast elkaar kunnen zijn.

Hierbij heb ik niet alleen doorgangen gemaakt maar deze ook laten integreren in de lichtheid. Ik heb niet alles dichtgeplakt en beschermd gelaten. Ik heb zwaar en licht naast elkaar gezet.   Ik kan beide dragen, tegelijkertijd.  Ik heb het materiaal zo bewogen dat er ruimte ontstaat.

Hierna heb ik als laatste verdieping eens goed gekeken naar mijn ‘zwaarte-creatie’.

Het voelde inmiddels als een soort van opluchting, alsof ik iets loslaat wat te strak stond.

Er was nog een plek op het werk die niet goed voelde. Hier wilde ik nog iets mee.

Wat ik toen heb gedaan is dit stuk eraf scheuren. Dit wilde ik aan de kant leggen, maar dat voelde niet oké. Ik wilde het weer op de tekening plakken. Lang heb ik getwijfeld waar ik dit terug zou plaatsen en of ik de lichte kant of de donkere kant zichtbaar zou laten zijn. Ik heb gekozen voor de zware kant. Het stuk heb ik deels buiten de tekening geplaatst. Het voelde anders té afgebakend wanneer ik het binnen het kader van het papier zou plaatsen.

Het stuk dat spanning bij mij opleverde wilde ik niet kwijt. Het mocht deel van mij uitmaken. Het hoefde niet binnen de grenzen te worden opgelost maar hoefde ook niet volledig te worden ingepast.

Het is een deel van mij, het hoeft niet te worden opgelost.

De zwaarte is een waarheid die niet binnen de vorm te dwingen is, iets wat gezien wil worden zonder opgesloten te worden

Ik koos ervoor dat juist het donkere deel zichtbaar blijft. Niet dominant over alles, maar ook niet verborgen.

De zwaarte is er nog, maar ik laat haar niet meer alles bepalen binnen mijn hele binnenwereld. Ik hoef niet alles wat zwaar is weg te doen, maar ik hoef het ook niet meer volledig binnen mijn grens op te sluiten.

“”Wat is er dan lieverd, vertel het me maar”

“Je weet toch dat je alles met mij kunt bespreken?

Ik ben een jaar of 12 en lig op bed in mijn kamer te huilen. Waarom? geen idee maar ik voel zwart. Dat klinkt misschien raar maar heel anders kan ik het niet omschrijven. Een soort interne flatliner, alles overheersend zwart, donker, koud, leeg, zinloos, alleen, hol.

Destijds wist ik écht niet wat ik had. Alleen dat ik me intens alleen, leeg, afgestompt, eenzaam, verdrietig en stuurloos voelde.

Ik wilde wegkruipen en wachten tot dit ‘zwart’ weer bij mij vandaan zou gaan. Alsof ik in een soort van winterslaap zou moeten gaan, alles even laten voor wat het was en dan zou ik wakker worden en alles weer ‘normaal’ zijn. Dat gebeurde niet, nog steeds niet overigens.

Het gevoel van leegte is een vaak gehoorde fenomeen bij mensen met borderline. Natuurlijk begrijp ik nu de onmacht die mijn moeder voelde toen ik daar zo lag. Maar tot op de dag van vandaag kan ik echt met moeite uitleggen aan de mensen om mij heen hoe die leegte voelt, waar het vandaan komt en hoe het weer weg gaat. Ik worstel hier nog steeds mee. Er gebeuren in mijn lijf en vooral mijn hoofd zoveel dingen tegelijk dat ik als het ware ‘uit’ ga. Emoties zijn teveel; ik kan ze niet meer plaatsen en ordenen, ik ben uit het veld geslagen door een gebeurtenis of opmerking (waar ik op mijn beurt intern van alles van vindt), er stapelen dingen, mensen gaan aan mij “trekken” (tenminste zo ervaar ik dat) of juist het tegenovergestelde; mensen laten me vallen (hier ook, zo ervaar ik dat), te veel of juist te weinig sociale activiteiten, te veel onzekerheden en ik ga uit. Als een soort enorme tsunami komt het over mij heen en ik verzuip letterlijk in het diepe en zink verder weg.

Opstaan voelt bij tijd en wijle voor mij echt als een olympische sport.

Wat het moeilijk voor mij maakt is dit gevoel uitleggen aan dierbaren, immers heb ik een leuk huis, twee auto’s voor de deur, financieel alles in orde, kortom, wat heb ik te klagen. Daar voel ik mij dan vervolgens weer schuldig over want ja, heb ik te klagen?, maar het gevoel… die leegte, die holheid, die blijft. Vaak denk ik, ik ga gewoon weg. Ik stap in de auto en zie wel waar ik eindig. Daar aan het eind, daar zal alles oké zijn. Maar ik weet ook, ik zit achter het stuur, ik neem mijzelf mee dus ook mijn dynamiek en de leegte ligt eerst misschien even in de kofferbak maar zal uiteindelijk het stuur in de handen nemen en de richting bepalen.

Nog een copings strategie voor deze leegte is online-shoppen. Mij uiteraard niet vreemd. In de veronderstelling en ijdele hoop dat ik hier extreem gelukkig van ga worden kwak ik de meest onzinnige dingen waarvan ik denk dat ik er écht niet zonder kan, in mijn winkelmandje. Kringloopwinkels is ook zo’n uitvinding. Ik vind er altijd van alles waarvan ik tot op dát moment nog niet wist dat ik het nodig had. Hiervan ga ik écht blij worden!

Het werkt niet (voor 5 minuten misschien). Sterker nog, het werkt averechts. Te veel geld, te veel spullen, onzin dingen, gevolg: ik voel me (weer) schuldig. Het is complex. Ik ben complex terwijl ik zo graag ‘normaal’ wil zijn weet ik, dat gaat niet gebeuren. Dat is misschien ook wel mijn kracht. Never a dull moment.

Verbinding en echte connectie is denk ik wel essentieel hierin. Dat vind ik extreem moeilijk. Ik moet mijzelf immers kunnen redden, alleen ben ik gekomen en alleen zal ik ook weer gaan. Ik voel me eigenlijk altijd schuldig en begrijp dat mensen mij niet begrijpen. Omdat ik mijzelf vaak niet goed begrijp en niet zo goed met woorden ben als ik zou willen zijn. Als ik in ‘verbinding’ sta met mensen doe ik óf stoer óf nonchalant om maar niet al te hulpbehoevend over te komen en om maar vooral niet te laten zien dat ik me zo ongelofelijk alleen, verdrietig en zwart voel.

Echt, die leegte, mag van mij op marktplaats onder de sectie gratis af te halen.

(afbeelding gegenereerd met AI)

Hersenspinsels

Gedachten; iedereen heeft ze, positief, negatief, vrolijk, verdrietig, boze en ga zo maar door.

In mijn geval staat dat vrijwel niet stil. Hele filmscènes spelen zich af in mijn hoofd. Zoals ik hier bijvoorbeeld achter mijn laptop zit, aan de keukentafel, terwijl ik de droogtrommel hoor, denk ik bijvoorbeeld; straks moet ik de was nog opvouwen en dan moet daar naar de kamer van mijn zoon, dan moet ik hem niet wakker maken want hij moet er morgenochtend heel vroeg uit. Vervolgens zie ik hem in mijn hoofd fietsend naar school gaan en heb ik weer de gedachte: Ik hoop niet dat het regent. Dan ineens flitst er door mijn hoofd dat ik de bandenspanning van mijn auto moet controleren omdat dat lampje al een week of wat op oranje staat.

Op dit moment zijn dit allemaal nog wat minor gedachten en voor mij goed te handelen.

Het kan ook gebeuren, zoals dat zo vaak in het leven gaat, dat er dingen gebeuren. Leuke dingen maar zeker ook minder leuke dingen.

Voorbeeld:

Wanneer ik op mijn werk van mijn leidinggevende een opmerking krijg dat ik dit of dat anders had kunnen doen dan slaan mijn gedachten volledig en instant op tilt.

Aan de buitenkant zie je niet zo gek veel maar intern gebeurd er ineens van alles. Gedachten die als eerste bij mij opkomen zijn; oh mijn god. Ik doe mijn werk niet goed. Oh mijn god, ze gaan me vast ontslaan. Oh mijn god, alles wat ik tot nu toe heb afgeleverd wordt vast beoordeeld en verkeerd/slecht/niet goed bevonden. Oh mijn god waar vind ik nog een andere baan op mijn leeftijd. Wie zit er nog te wachten op een loser zoals ik, immers ik lever slecht werk. …. en vanaf daar gaat het verder down hill totdat ik eindig met een kartonnen doos (zo’n bananendoos van de Aldi) onder de brug ergens in een slaapzak en winkelkarretje.

Inmiddels ben ik erachter dat dit een vorm van disfunctionele denkgewoonten zijn. https://www.antoniusziekenhuis.nl/behandeling/media/disfunctionele-denkgewoonten In de bovenstaande situatie komt onder andere: gedachten lezen (ze gaan me vast ontslaan), overgeneraliseren (alles wat ik tot nu toe heb afgeleverd word beoordeeld en verkeerd/slecht/niet goed bevonden, catastroferen ( waar vind ik nog een baan op mijn leeftijd), labelen ( wie zit er te wachten op een loser als ik) en uiteraard de catastrofale gedachte dat ik dakloos, onder een brug met een Aldi bananen doos lig weg te kwijnen.

Een ‘normaal’ iemand zou mijn gedachten kunnen bagatelliseren en bijvoorbeeld zeggen; “stel je niet aan”. Maar voor mij is het op dat moment écht zo en dus waar. Maarrrrr. Gedachten zijn geen feiten. ( ik lig nog steeds niet onder de brug en heb ook geen bananendozen van de Aldi in huis). Er zijn gelukkig hulpmiddelen die kunnen helpen. Het vergt tijd, kost moeite, gaat intern schuren maar je kan er, zij het met kleine stapjes, wat afstand van nemen.

Wat voor mij goed helpt is ten eerste mij afzonderen. Bijvoorbeeld in bovenstaande situatie; even naar het toilet gaan of koffieapparaat. Daarna 10 x diep ademhalen en goed aarden; voeten even goed stevig in de grond duwen. Dan stel ik mijzelf de volgende vraag: Wat werd er nu ECHT gezegd? Werd er gezegd dat ik een slechte werknemer ben? (nee). Werd er gezegd dat al het werk dat ik afgeleverd heb niet goed is? (nee). Werd er überhaupt iets slechts gezegd of zou het (heeeeel misschien) ook zelfs opbouwende kritiek kunnen zijn geweest? (deze vind ik zelf altijd wat moeilijker te beantwoorden; hier begint het bij mij wat te schuren; ik ben ook nog niet genezen zullen we maar zeggen).

Op deze wijze ‘vergroei’ ik niet met mijn gedachten en ja het gaat ook zeker nog wel eens mis. Kritiek kan ik moeilijk handelen. Ik betrek nog veel dingen op mijzelf, veel dingen of gebeurtenissen komen voort uit mijn tekortkoming(en), bij gesprekken ‘hoor’ ik vaak de negatieve dingen (positiviteit glijdt heel makkelijk van mij af en negativiteit is als voor mij als een magneet…)